Naar aanleiding van Valentijn, een moment dat traditioneel in het teken staat van verbondenheid en samenhorigheid, wil Vlaams Belang Antwerpen aandacht vragen voor een groeiende groep die vaak uit het maatschappelijke debat verdwijnt: alleenstaanden in financiële moeilijkheden. Voor steeds meer Antwerpenaren betekent alleen wonen niet alleen emotionele, maar ook financiële kwetsbaarheid. De onderstaande cijfers en analyses tonen aan dat deze realiteit structureel is en dat het huidige Antwerpse ‘inclusieve’ beleid onvoldoende inspeelt op de noden van deze grote en diverse groep inwoners.
Uit antwoorden van schepen Nathalie Van Baren (N-VA) op een schriftelijke vraag van Vlaams Belang-gemeenteraadslid Anke Van dermeersch blijkt dat alleenstaanden structureel kwetsbaarder zijn dan andere huishoudens in Antwerpen, maar dat het stadsbestuur dit probleem onvoldoende en te eenzijdig aanpakt.
Vandaag telt Antwerpen 132.140 alleenstaanden, goed voor 23,2% van de bevolking. Toch zijn zij sterk oververtegenwoordigd bij armoede-indicatoren en OCMW-steun. Volgens de cijfers heeft bijna één op vier Antwerpse huishoudens slechts één inwoner. Opvallend is dat 19,7% van deze alleenstaanden inwonende kinderen heeft, wat betekent dat ook alleenstaande ouders een aanzienlijke en vaak onderschatte groep vormen.
Uit de Stadsmonitor blijkt dat alleenstaanden gemiddeld lagere woonkosten hebben dan meerpersoonshuishoudens, maar dit betekent geenszins dat zij het financieel makkelijker hebben. Integendeel: 7,7% van de alleenstaanden geeft aan zijn of haar huur of lening soms niet te kunnen betalen. Bovendien woont een grote groep alleenstaanden in het middensegment van de huurmarkt, waar weinig bescherming en ondersteuning bestaat.
“Lagere woonkost betekent niet lagere druk”, stelt Anke Van dermeersch. “Alle vaste kosten komen op één inkomen terecht. Dat maakt alleenstaanden bijzonder kwetsbaar bij inflatie, indexsprongen en energieprijzen.”
Dat beeld wordt bevestigd door de cijfers over inkomensdruk. Maar liefst 25,9% van de éénpersoonshuishoudens geeft aan het (heel) moeilijk te hebben om rond te komen met hun inkomen, tegenover 18,7% bij meerpersoonshuishoudens. Tegelijk zegt slechts 30,2% van de alleenstaanden dat rondkomen makkelijk lukt, tegenover 40,8% bij gezinnen. “Dit toont zwart op wit aan dat alleenstaanden structureel minder financiële ademruimte hebben”, aldus Van dermeersch.
De oververtegenwoordiging van alleenstaanden komt ook scherp tot uiting in de OCMW-cijfers. In 2024 ontvingen 7.902 alleenstaanden een (equivalent) leefloon. Zij vormen 30,5% van alle leefloonontvangers, terwijl zij slechts 23,2% van de bevolking uitmaken. “Dat is geen toeval, maar het resultaat van een beleid dat te weinig inzet op betaalbaar wonen, werk en stabiliteit voor alleenstaanden”, zegt Van dermeersch.
Het stadsbestuur kondigt intussen opnieuw een projectmatige aanpak aan voor alleenstaande moeders in armoede, via een subsidiedossier bij de Nationale Loterij dat voortbouwt op het MIRIAM-programma. Vlaams Belang Antwerpen erkent de goede intenties, maar plaatst fundamentele vraagtekens bij deze aanpak. “Projecten met tijdelijke subsidies lossen geen structurele problemen op”, aldus Van dermeersch. “Alleenstaanden — zowel met als zonder kinderen — hebben nood aan een coherent en duurzaam beleid, geen eindeloze pilootprojecten.”
Volgens Vlaams Belang Antwerpen ontbreekt een globale visie op alleenstaanden in het Antwerpse sociale beleid. De focus ligt te eng op specifieke doelgroepen, terwijl een groeiende groep werkende alleenstaanden net buiten alle steunmaatregelen valt. “Dit is de nieuwe kwetsbare middenklasse”, stelt Van dermeersch. “Ze verdienen te veel voor steun, maar te weinig om zekerheid op te bouwen.”
BIJLAGEN: beantwoorde schriftelijke vraag 497, inclusief beleid voor alleenstaanden, van gemeenteraadslid Anke Van dermeersch
Bijlagen
